Local News

CRPH ရဲ့ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အထူးသံတမန်ဖြစ်လာသော ချင်းလူမျိုး ဒေါက်တာဆာဆာ အကြောင်း (သို့) အမေစု ရဲ့ ဝှက်ဖဲ တစ်ချပ္

အလှနစြိတြ ဝငစြားလေး စားဖှယကြော ငြးတဲ့ ဒီသူရဲကောငြးလူ ငယရြဲ့ဘဝဖှတြ သနြးမှုနဲ့သူရဲ့လုပဆြောငြ ခကွတြဈစှ နြးတဈစ ကိုလေ့လာကှည့မြယဆြိုရငြဒေါကတြာ ဆာဆာဖှဈမည့ြ တဈနှဈမှ တဈခါသာ ရခွေိုးဖူးတဲ့ လိုငြးလငြးပီရှာက ကလေးေ လးကိုလညြး၊

ဒေါကတြာဖှဈမညလြို့ သူ့အဖကေ ပှောတုနြးက ရှာကလူတှကေ သူ့ကို အရူးလို့ ထငပြှီး ဝိုငြးကှည့ဖြူးတယြ။ ရုပဝြတျထုတှကှညေ့ပြှီး ဆုံးဖှတလြို့ မရဘူး။ ဒသတေဈခုမှာ ပညာတတတြှရှေိလား။

ရှိရငြ အဲဒီနရောရဲ့ အနာဂါတကြို သှားပှီး ဟောကိနြး မထုတလြနေဲ့။ ဘာမဆို ဖှဈသှားနိုငတြယြ။ ဒေါကတြာဆာဆာ လသေံအတိုငြး ယူပှောရရငြ ဒေါကတြာဆာဆာကို မိုးရှာတဲ့နေ့တဈနေ့ရဲ့ မနကခြငြးမှာ မှေးတယြ။

မှေးနံ မှေးရကြ မှေးသကျကရာဇြ ဘာမှ မသိဘူး။ သူ့အမကေ စာတဈလုံးမှ မတတဘြူး။ သူ့အဖကတေော့ ပထမတနြးကို ဒဈစတင့ြ အကကြွူကေးရှငြးနှင့ြ အောငတြယတြဲ့။

သားဖှားဆ ရာမလညြး မရှိဘူး။ စာသငကြွောငြးလညြး မရှိဘူး။ ဒါကှောင့ြ ဒေါကတြာဆာဆာရဲ့ မှေးသကျကရာဇအြတိအကကွို ဘယသြူမှ မသိဘူးတဲ့။ မိုးရှာနတေဲ့ မနကခြငြးဟာ ဒေါကတြာဆာဆာရဲ့ မှေးနေ့ပဲ။

အေးတာပဲ။ (မီးဖိုခွောငြ ထဲမှာ သူအမကေိုယတြိုငမြှေး ရတယတြဲ့.. အဲ့ဒါကှောင့ြ ဆေးကွောငြးတကလြို့ ကိုယရြေးရာဇာ ဝငဖြှည့တြဲ့အခွိနမြှာ ကွောငြးက သူ့ကို အယုံအကှညမြရှိဘူး)

အသကြ ၁၃နှ ဈအရှယြ သူ့ရှာမှာ စာဆကသြငဖြို့ကွောငြးမရှိေ တာ့တာရော၊ လကနြကကြိုငတြှေ ကသောငြးကနွြး၊ စာဆကြ သငြဦးမယဆြိုပှီး လိုငလြငြးပီ ရှာကနေ ရနကြုနကြို စှန့စြှန့စြားစား တကလြာတယြ။ အဝတတြထညြ ကိုယတြဈခု။

ရနကြုနရြှှမှေို့တောကြှီးကို ပညာသငသြှားတော့မှာ ဆိုတော့ ရှာက လူတှကေ ကှကတြှေ လကဆြောငပြေးကှတယြ။ ကှကတြှဲကှီးကို ဝါးလုံးနှင့ြ လွှိုထမြးပှီး ရနကြုနတြကလြာတယြ။ ခှလငွြေ။ လမြးမှာ ရကပြေါငြးနှဈဆ ယကြှာတယြ။

ကွောငြးစရိ တအြတှကြ ကှကတြဈအုပလြညြး လမြးခရီးမှာတငြ ကုနပြှီ။ အေးတာပဲ။ တဈနှဈမှ တဈခါသာ ရခွေိုးဖူးသူ။ ဆံပငကြလညြး အရှညကြှီး။ ခေါငြးမှာ လညြး သနြးတှခညွြေး။

မှနမြာစကားကလညြး တဈလုံးမှ မတတြ။ ရနကြုနရြောကတြော့ လိုငြးကားသမားက သူခိုးကှမြးပိုးထငပြှီး ကနခြထွားခဲ့တယြ။ အေးတာပဲ။ ကှုံရာကပွနြး အလုပမြွိုးစုံ လုပရြငြးနဲ့ပဲ။

၁၉၉၇ခုနှဈမှာ ဆယတြနြးအောငတြယြ။ ဘှဲ့လေးတဈခုတော့ ယူလိုကမြယြ စိတကြူး ပမယေ့ြ အဲဒီအခွိနမြှာ တကျကသိုလတြှကေ ပိတထြားတဲ့အခွိနြ နဲ့တိုကဆြိုငနြလေို့ လိုငြးလငြးပီရှာကို ပှနတြယြ။

ရနကြုနပြှနြ ခတြပေညာတတြှ ကီးဆိုတော့ ရှာကလူေ တှက စာသငခြိုငြးတယြ။ လိုငြးလငြးပီမှာ လုပအြားပေး ဆရာအဖှဈ နှဈနှဈ စာသငပြေးတယြ။ ရှာမှာနထေို ငရြငြး ဘာတှေ့ရလဲဆိုတော့ ရှာကလူတှေ အကှောငြးအမွိုးမွိုးနဲ့ အလှယတြကူ သဆေုံးနကှရေတာကို သူသတိထား မိလာတယြ။

သူ စာသငြေ ပးနတေဲ့ ကလေးငယြ သုံးယောကြ ဝမြးလွှော၊ ဝမြးပကွရြောဂါနဲ့ သဆေုံးသှားခဲ့တော့ သူနာကဉွြးတတလြာတယြ.. သူဆှမွေိုးတဈယောကြ ကိုယဝြနဆြောငရြငြး သဆေုံးရတဲ့နောကမြှာတော။

ဒီဒသမှော ဆရာဝနလြိုအ ပနြပှေီဆိုတာကို သူသဘောေ ပါကလြာတယြအစိုးရရဲ့ ကနွြးမာရေးစောင့ြေ ရှာကမြှုမရှိတာ၊ ရှာသူရှာသားတှေ ကနွြးမာရေးဗဟုသုတမရှိတာကို စဉြးစားမိပှီး ကိုယတြိုငပြဲဆေးပညာကိုလေ့လာသငယြူဖှန့ဝြမယေဆြိုတဲ့ဆုံးဖှတခြကွခြလွိုကတြယြ။

၁၉၉၉မှာ ရှာကသူတှကေ စုပေါငြးပှီး အိနျဒိယကို အော ကလြမြးက ပို့လိုကကြှတယြ။ ရှာကပေးလိုကတြဲ့ ကှကမြတဈအုပကြှီး ထမြးပှီး အိနျဒိယထဲ ကူးသှားတယြ။ ရဲတှကေ ကှကသြူခိုးဆိုပှီး ကှကတြှကေို ရိုကသြတခြကွစြားပှီး လူကိုတော့ အခွုပထြဲ ထည့လြိုကတြယြ။ အေးတာပဲ။

နောကဆြုံး ဒလေီကို ရောကလြာတယြ။ ကောလိပတြကဖြို့ သှားလွှောကတြယြ။ အနောကတြိုငြးဝတစြုံနှင့မြှ ကွောငြးထဲ ဝငခြှင့ပြှုမယဆြိုလို့ ဘောငြးဘီတဈထညပြှေးဝယတြယြ။ ပိုကဆြံမတကနြိုငတြော့ ဈေးအပေါဆုံးေ ဘာငြးဘီဝယလြာတယ။

အငြျကွီကသူငယခြငွြး ဆီကယူဝတတြာ မတောတြော့ နညြးနညြး ကပွနြတယြေ။ ဝယလြာတဲ့ဘောငြးဘီကမီ နြးကလေးတှဝေ တတြာဖှဈပှီး ကပွထြုတနြေ တဲ့အငြျကွီနဲ့ဆိုတော့ ကွောငြးအုပကြ မိနြးမလွှာထငပြှီး ငှငြးလှှတလြိုကသြတဲ့။

ကွား ကွားယားယား ဥပဓိကောငြးတဲ့ ခငွြးကှီးဆာဆာရဲ့အဖှဈက..အဲ့လိုကောလိပကြွော ငြးပေါငြး ၃၃ ကွောငြးကို လွှောကပြမယေ့ြ မရခဲ့ဘူး။ နောကဆြုံးတော့ ကောလိပတြဈခုမှာ ဝငခြှင့ရြခဲ့ပှီး။ ပှီးဆုံးတော့ ဆေးကွောငြးလွှောကဖြို့ အမှတမြှီခဲ့တယြ.. နောကတြော့ Prospect Burma ကွောငြးနဲ့ သူဆကသြှယမြိတယြ။

Prospect Burma ကွောငြးဆိုတာ ဒေါအြောငဆြ နြးစုကှညရြဲ့ ငှိမြးခမွြးရေး နိုဘယဆြုရံပုံငှေ တဈစိတတြဈဒသနေဲ့ ဖှင့လြှဈထားတဲ့ အိနိယနိုငငြံနယူးဒလေီမှို့မှာရှိတဲ့ကွောငြးပါ။ မှနမြာပှညကြရောကလြာကှတဲ့ ဒုကသညအြမွိုးမွိုးကို အငြျဂလိပစြာ၊

ကှနပြွူတာ စတဲ့လိုအပတြာတှေ အခမဲ့သငြှ ကားပေးပါတယြ။ လမြးစရိတနြဲ့ စာအုပစြာတမြး၊ စာရေးကိရိယာတှေ နဲ့ သငတြနြးအမွိုးမွိုးအတှကြ schorship တှလေဲ ပေးပါတယြ။ အငြျဂလိပစြကား သိပမြကွှမြးသေးတဲ့ ဆာဆာက သူသိသမွှ တတသြမွှ အငြျဂလိပစြကားပှောနဲ့ ဆရာဝနဖြှဈခငွတြဲ့ အကှောငြးကို ထပခြါထပခြါရှငြးပှပှောရတာပေါ့။

နောကဆြုံးတော့လညြး Prospect Burma က ဆာဆာကို ထောကပြံ့ေှ ကးပေးမယဆြိုပှီး ဆုံးဖှတလြိုကကြှတယြ.. (Prospect Burma ကလညြး ကွောငြးစရိတကြှီးတဲ့ London မှာတော့ မထောကပြံ့နိုငဘြူးလေလူဦးရေ ၃ သနြးလောကသြာ ရှိတဲ့။

အာမေးနီးယား နိုငငြံလေးမှာ ဆေးပညာပထမနှဈ တကဖြို့ ကွောငြးစရိတလြောကပြဲထောကပြံ့ပေးနိုငရြှာတယြ။ စားဖို့နဖေို့ အခှားစရိတတြှတေော့ ကိုယ့အြားကိုယကြိုး ဖှရှငြေးပေါ့။ စားမေးပှဲကှရငလြညြး ထပမြပေးဘူးပေါ့ဆိုတဲ့ ကတိတှနေဲ့ပဲ ကွောငြးတတခြဲ့ရတယြ။

အဲ့ဒါနဲ့ အာမေးနီးယားရောကြေ ရာပေါ့စားဝတနြေေ ရးအတှကတြော့ လမြးဘေးဆိုငမြှာ အိုကတြိုးပဂေးဆံ လုပြ၊ ဟိုသှားဒီသှားဖို့က ကိုးခှောကကြိုးသုံး၊ စာအုပစြာတမြးအတှကြ စာကှည့တြိုကနြဲ့ ဟိုငှားဒီငှား နဲ့ပဲ စားမေးပှဲမကအွောငြ ကှိုးစားရတော့တာပေါ့သူ့ရဲ့ စိတဓြါတကြို။

စမြးသပခြဲ့တာတှလညြေး ရှိတယြသူ့အကှောငြး ကို သိတဲ့ သူဌေးမကှီးတဈယောကကြ သူ့ဆီ ကို လာလညရြငြး ကားဝယစြီးဖို့ဆိုပှီး ဒေါလြာငါးထောငြ ပေးခဲ့တယြဒေါလြာငါးထောငပြိုက။

ပြှီးပှနလြာတဲ့ စိတကြူးထဲကကားလေးတဈစီးနဲ့။အာမေးနီးယမြးဆေးကွောငြးသူလေးတှနေဲ့ လွှောကလြညမြယ့အြကှံအစညြ”ဟာ သူ့အခနြးကဉွြးလေးထဲ ရောကတြော့ ခကွခြှငြးပဲ ပှောငြးလဲသှားပါတယြ။

ဘာ့ကှောင့ဆြို မနေ့ကမှ သူ့ရှာခငွြးတောငကြ ရောကလြာတဲ့ “ရှာမှာ ရရှေားနပှေီဖှဈကှောငြး၊ သောကရြသနေ့ရြဖို့ ဟိုးအဝေးကှီးကို တောငတြကတြောငဆြငြးနဲ့ သကစြှန့ဆြံဖွား သှားခပကြှရကှောငြး” ရေးထားတဲ့စာကို စားပှဲပေါမြှာတှေ့လိုကရြတော့ သူ့လကမြှာ ။

ပူပူနှေးနှေးကိုငလြာခဲ့တဲ့ ဒေါလြာငါးထောငကြိုလညြး သူ့ရှာနဲ့ ရှာနီးကပရြှာတှအတှေကြ ရလှေောငကြနရြပေိုကသြှယရြာမှာသုံးဖို့ ပေးပို့ဖို့ ဆုံးဖှတလြိုကပြါတော့တယြ။ သူ့ရှာကို မမေ့ဘူးပေါ့။

သူဆဌမနှဈဆေးကွော ငြးသားဘ၀ ၂၀၀၈ ခုနှဈမှာ ဗှိတိသွှနနြးလွာ ခွားလမြငြးသားနဲ့ တှေ့ဆုံခဲ့ရတယြ။ နရောက London မှို့ပေါကြ Abbey Gardens, Westministerဆိုတဲ့ အဓိကနရောကှီးမှာပေါ့တောဝြငမြငြးသားနဲ့တှေ့တဲ့အခါ လိုကနြာရမယ့ြ နှုတဆြကပြုံတှကေို မလုပတြတလြို့ တှေးပူနတေဲ့ ဆာဆာကံ။

ကောငြးခငွတြော့ စံအိမတြောငအြပေါထြပလြှကေားပေါကြ ဆငြးလာတဲ့ ခွားလမြငြးသားက လှခေါးတဈဝကကြနပေဲ ဟိုရောငစြုံဝတစြုံနဲ့ ထောငထြောငြေ မာငြးမောငြး လူငယကြ ဘယသြူလဲဆိုပှီး ပှောဆိုပှီး သူနားရောကလြာပှီး သူ့လကမြောငြးကို လှမြးကိုငလြိုကတြော့ အရိုအသမပှေုတတတြဲ့ ဆာဆာလညြး ခွောလဲရောထိုငလြုပရြတာပေါ့။
ဆာဆာရဲ့ ခငွြးဝတစြုံကို “colorful and beautiful” လို့ ၅ ကှိမလြောကပြှောတဲ့ ခွားလမြငြးသားကို ဆာဆာက ခငွြးပှညနြယအြဲ့နှဈမှာကှုံတှေ့ နရတေဲ့ နှဈ၅၀မှတဈခါပှင့တြဲ့ ဝါသီးပှင့ခြွိနမြှာမှ ကှှကတြှကှေောင့ြ အငတဘြေးရတဲ့အကှောငြးကို တငပြှခှင့ရြခဲ့တယြ။
London ကအပှနမြှာတော့ ခငွြးပှညနြယြ အငတဘြေးလူနာ ၃၇၅၇ အတှကြ ဆေးပစညြးအကူအညီနဲ့အတူ ဆနအြိတြ ၇၅၉ အိတကြို ခွားလမြငြးသားတို့ဆီကနေ အကူအညီ ရခဲ့တယြ။

၂၀၀၉ ခုနှဈမှာ အာမေးနီးယားတကသိုလကြနေ ဆာဆာ တဈယောကြ ဆရာဝနဘြှဲ့ကို ဂုဏထြူးနဲ့ရခဲ့ပါတယြ။ Prospect Burma ရဲ့ အထောကအြပံ့နဲ့ ဆာဆာရဲ့ ကှိုးစားအားထုတမြှုတှကှေောင့ပြေါ့ ဆရာဝနဘြှဲ့ရပှီး လနဒြနမြှာ မှေးစားအမလေို့ ပှောနိုငတြဲ့ ။

လှှတတြောြ အမတအြဆကအြသှယနြဲ့ လူရညတြကတြှကှေားမှာ တဈနှဈလောကြ ကငွလြညပြှီးနောကြ ဒေါကတြာဆာဆာ သူ့ရှာလေးကို ပှနဖြို့ပှငပြါတယြ.. လနဒြနမြှာရှိတဲ့ သူ့မိတဆြှတှကေတေော့ လနဒြနမြှာပဲ နလေို့ရရဲ့သားနဲ့ ဘာလို့ တောကှိုအုံကှားကို ပှနရြတာလညြးဆိုပှီး တားတာပေါ့။

CRPH ရဲ့ ကုလသမဂျဂဆိုငရြာ အထူးသံတမနဖြှဈလာသော ခငွြးလူမွိုး ဒေါကတြာဆာဆာသူ့ရပရြှာရဲ့ ကနွြးမာရေးကို မှှင့တြငမြှုကို လုပမြယဆြိုတဲ့ စိတနြဲ့ပဲ ဒေါကတြာဆာဆာ ကားလမြးမရှိ၊
မီးမရှိ၊ ခတြမှေီအသုံးအဆောငြ ဘာမှမရှိတဲ့ သူ့တောငပြေါရြှာလေးကို ပှနလြာခဲ့တော့တယြ။သူ့ရှာပှနရြောကတြာနဲ့ သူရှာနဲ့ ရှာနီးခွုပစြပကြ ရှာတှကေ လူနာမွိုးစုံကို ကုတော့တာပေါ့။
တဈရကကြို လူနာ လေးရာကွောြ ကှည့ရြတဲ့ ဒေါကတြာဆာဆာလညြး နှဈပတလြောကနြတေော့ အရမြး ပငပြနြးပှီး သူကိုယတြိုငြ လူနာပှနဖြှဈမယ့ြ အခှအနေေ ဖှဈလာတော့တယြ။


ဒီလို ရရှညေမြဖှဈသေးပါဘူးဆိုပှီးရှာတိုငြးမှာ အခှခေံကနွြးမာရေးအသိရှိသူတှေ မှေးထုတပြေးမှပါဆိုပှီးတဈရှာကို လူ၂ယောကနြှုနြးနဲ့ ရှာပေါငြး ၁၄၇ ရှာက အခှခေံကနွြးမာရေးလုပသြားလုပမြယ့သြူတှကေို သငတြနြးပေးတဲ့လုပငြနြး ကို ၂၀၀၉ နိုဝငဘြာမှ စတငနြိုငခြဲ့ပါတယြ။

သူ့သငရြိုးက “Where there is no Doctor” (ဆရာဝနမြရှိတဲ့နရောမှာ) ဆိုတဲ့ စာအုပဖြှဈပှီး သငတြနြးသားတှကေို သာမိုမီတာတဈခွောငြးစီ၊ နားကှပတြဈခုနဲ့ သှေးပေါငခြွိနတြိုငြးကိရိယာ တဈခုစီကိုပါ သငတြနြးပှီးတဲ့အခါ ထည့ပြေးလိုကတြယြ။
Prospect Burma နဲ့ အလှူရှငတြှရေဲ့ အထောကအြပံ့နဲ့ပေါ့… အဲဒီ သငတြနြးကဆငြးတဲ့ အခှခေံလုပသြား ၃၀၀ ကွောကြ ခငွြးပှညနြယပြှညသြူ တဈသိနြးကွောလြောကရြဲ့ ကနွြးမာရေးစောင့ရြှောကမြှုကို တဈဖကတြဈလမြးက ကာမိစတောပေါ့။

နောကပြိုငြး အဲဒီပရောဂကွြ နာမညကြို Health and Hope(ကနွြးမာခှငြးနဲ့မွှောလြင့ခြှငြး) နာမညနြဲ့ ဒေါကတြာဆာဆာက ဖောငဒြေးရှငြးထောငလြိုကတြယ အဲ့ဒီဖောငဒြေးရှငြးမှာ ခွာလြးမငြးသားက နာယကပေါ့ါကတော့ ဒေါကတြာဆာဆာရဲ့။

Health and Hope Website ဖှဈပါတယြ (https://healthandhope.org/news-and-updates/news/dr-sasa-meets-with-hrh-the-prince-of-wales) အဲ့ဒီဖောငဒြေးရှငြးကနေ ခငွြးပှညနြယသြားတဈရာကွောကြို နိုငငြံခှားပညာတောသြငြ လှှတထြားပါတယြ။

CRPH ရဲ့ ကုလသမဂျဂဆိုငရြာ အထူးသံတမနဖြှဈလာသော ခငွြးလူမွိုး ဒေါကတြာဆာဆာရိုးသားကှိုးစား လူရညခြွှနတြှအပေေါြ ကံကှမာကလညြး မကွနြှာ သာပေးပါတယြ.. သူ့ဒသဝေနြးကငွမြှာ လမြးပနြးဆကသြှ ယရြေးကောငြးဖို့၊ ပညာရေးမှှင့တြငဖြို့၊

ကနွြးမာရေး ကောငြးဖို့ တှကေ သူ့ရညမြှနြးခကွဖြှဈတာနဲ့အညီ အသေးစား လယောဉကြှငြးကိုလညြး အထောကအြပံ့တှနေဲ့ ဆောကနြပှေီ.. ပှီးတော့မယြ ကမာဘဏြဥကျကဌကလညြး အာမေးနီယားလူမွိုးဖှဈတဲ့အပှငြ ဒေါကတြာဆာဆာနဲ့လညြးခငတြယြ။

ခတြအေမှီဆုံးဆေးရုံလညြး ဆောကဖြို့ကှိုးစားနတယြေကောလိပဖြှင့ဖြို့လညြး ကှိုးစားနတယြေ.. မှနမြာတဈပှညလြုံးကိုလညြး တိုးတကဖြို့ စဉြးစားထားတာ ကို သူ့အငတြာဗွူးတှမှော တှေ့ရတယြ။

ကိုယ့လြူမွိုး ကိုယ့ပြှညနြယကြို အဲ့လိုခစွတြတြ၊ အဲ့လိုတောတြဲ့ လူတှလကေထြဲကို ထည့ခြငွတြာကတော့ မှနမြာနိုငငြံသားအားလုံးရဲ့ ဆနျဒပဲ မဟုတပြါလားဗွာ.. အဲ့လိုမွိုးလူတှလညြေး ဒသတေိုငြးမှာပေါပြါစလေို့ ဆနျဒပှုရငြး။

Credit