Local News

ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားထဲမွ ႏိုင္ငံရပ္ျခား ပါရဂူဘြဲ႕ကို ပထမဆုံး ဆြတ္ခူးခဲ့ၿပီး ျမန္မာျပည္ ေျမပုံကို ႀကီးၾကပ္ ေရးဆြဲတည္းျဖတ္ခဲ့သူ ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္

ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားထဲမွ ႏိုင္ငံရပ္ျခား ပါရဂူဘြဲ႕ကို ပထမဆုံး ဆြတ္ခူးခဲ့ၿပီး ျမန္မာျပည္ ေျမပုံကို ႀကီးၾကပ္ ေရးဆြဲတည္းျဖတ္ခဲ့သူ ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္ျမန္မာႏိုင္ငံေျမပုံ ေရးဆြဲရာတြင္ ပါဝင္ခဲ့ေသာ ပ ထဝီဝင္ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္ ( ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားထဲမွ ႏိုင္ငံရပ္ျခား ပါရဂူဘြဲ႕ကို ပထမဦးဆုံး ဆြတ္ခူးခဲ့သူ)၊

၁။ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္ကို ျမန္ မာ အမ်ိဳးသမီး မ်ားထဲမွာ ပထမဆုံး ႏိုင္ငံျခားက ပါရဂူဘြဲ႕ ယူလာတဲ့သူ အျဖစ္ အသိမ်ား ပါတယ္။ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ကလပ္တကၠသိုလ္မွာ ပထဝီဘာ သာနဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္မျဖစ္ခင္ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္က အဂၤလိပ္ အမ်ိဳးသမီးေတြလန္ဒန္မွာ ပါရဂူဘြဲ႕ သြားယူၾကတာ ေတြရွိေပမယ့္ ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ထဲကေတာ့ ေဒၚသင္းၾက ည္က ပထမဆုံးပါ။

၂။ ေနာက္ ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္ ဟာ ဒီက ေန႔ ကမာၻက လက္ခံ သုံးစြဲေနတဲ့ ျမန္မာျပည္ေျမ ပုံကို နယ္သာလန္ ႏိုင္ငံ အမၥတာ ဒမၠဂ်မ္ဘာတန္ပထဝီ ေျမပုံဆြဲဌာနနဲ႔ အတူ ႀကီးၾကပ္ေရး ဆြဲ တည္းျဖတ္ခဲ့သူပါ။

၃။ ဆရာမႀကီး ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္ကို ၁၉၁၇ခုႏွစ္၊ ျဇႏႅ ၁ ရက္၊ ေသာၾကာေန႔တြင္ ေတာင္ငူၿမိဳ႕၌ အဖဦးႀကိဳ႕၊အမိ ေဒၚျမတို႔မွ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး ေမြးခ်င္း သုံးဦး ရွိပါတယ္။၄။ ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္ဟာ ေရတာရွည္ၿမိဳ႕၊ ဗမာတိုင္း ရင္းသား ဘာသာ ေက်ာင္းတြင္ စတင္ ပညာသင္ယူခဲ့ၿပီး ဖခင္ေျပာင္းေ႐ႊ႕ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ ရေသာ မေကြးၿမိဳ႕၊ တိုင္းရင္းျမန္မာ ျမဴနီစီပယ္ ေက်ာင္းတြင္ ရွစ္တန္းအထိ ပညာသ င္ယူ ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၃၃ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ဆရာျဖစ္သင္ ေကာလိပ္ ေက်ာင္း (Teacher Training College -TTC) တြင္ နဝမတန္းမွ တကၠသိုလ္ဝင္ တန္းေအာင္တဲ့ထိ ေက်ာင္းအိပ္ ေက်ာင္းစားျဖင့္ ေနထိုင္ ပညာ ဆည္းပူး ခဲ့ပါသည္။ ၁၉၃၄ခုႏွစ္တြင္ တကၠသိုလ္ဝင္တန္း (ဟိုက္စကူး ဖိုင္နယ္) (High School Final – HSF)) ကို ဘာသာစုံ ဂုဏ္ထူးျဖင့္ ေအာ င္ျမင္ခဲ့ကာ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလုံး ေက်ာင္းသူမ်ားထဲတြင္ ပထမ ရ႐ြိခဲ့သူပါ။ ၁၉၃၄-၁၉၃၅ ပညာ သင္ႏွစ္၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္သို႔ စတင္ တက္

ေရာက္ရာ (S)တန္း (Special Class)တြင္ သင္ယူခဲ့ရပါသည္။ ၁၉၃၈ခုႏွစ္တြင္ ဝိဇၨာဂုဏ္ ထူးတန္း (B.A. (Hons.)) ကိုေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္ တက္ ကသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ဌာနတြင္ အခ်ိန္ျပည့္ နည္း ျပဆရာမ အျဖစ္ ႏိုင္ငံတာဝန္ကို စတင္ ထမ္း႐ြက္ခဲ့၊ပါတယ္။

၁၉၃၉-၁၉၄၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ားတြင္ ဆရာျဖစ္သင္ ေကာလိပ္(TTC)မြ B.Ed. (ပညာေရးဘြဲ႕) သင္တန္းကို တက္ ေရာက္ ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ဂ်ပန္ေခတ္အတြင္း ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ဝန္းက်င္ အေရွ႕အာရွလူငယ္ အစည္းအ႐ုံးက ဖြင့္လွစ္ ေသာလက္ေ႐ြးစင္ ေက်ာင္းတြင္ သင္႐ိုးၫႊန္း တမ္းဆိုင္ရာ ႏွင့္သင္ၾကားမႈ ဆိုင္ရာမ်ားကို ေဆာင္ ႐ြ က္ခဲ့ပါသည္။ ၁၉၄၃ ခုႏွစ္တြင္ ဆရာႀကီးဦးေဖေမာင္တင္ ေက်ာင္းအုပ္ ႀကီးအျဖစ္ တာဝန္ယူေသာ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္၌ ပထဝီဝင္ဌာန လက္

ေထာက္ ကထိကအျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္၊ အေရးေပၚကာလ၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္၊ ပထ ဝီဝင္ ဌာနကို လက္ေထာက္ ကထိက အဆင့္ျဖင့္ ဦးေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီ လတြင္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံ (USA)မက္ဆာခ်ဴးဆက္ ျပည္နယ္၊ ကလပ္ တကၠသိုလ္ (Clark University) တြင္ မဟာဝိဇၨာဘြဲ႕ ရယူရန္ ထြက္ ခြာခဲ့ၿပီး ပထမႏွစ္ဝက္ ရမွတ္မ်ား ထူးခြၽန္ေကာင္းမြန္ တဲ့အတြက္ ပါရဂူဘြဲ႕ သင္တန္းတက္ရန္ ကလပ္ တကၠသိုလ္က ခြင့္ျပဳ ခဲ့ပါတယ္။၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ပါရဂူဘြဲ႕ ရရွိခဲ့ၿပီး စက္တင္ ဘာလတြင္ ျမန္မာျပည္ကို သေဘၤာနဲ႔ ျပန္လာခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံ ရပ္ျခား ပါရဂူဘြဲ႕ကို ျမန္မာ အမ်ိဳး သမီးမ်ား ထဲမွ ပထမဆုံး ရရွိခဲ့သူ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္၊

တြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ ဌာန၌ ကထိ က / ဌာနမႉးအျဖစ္ စတင္တာဝန္ထမ္း ေဆာင္ခဲ့ပါသည္။ ၁၉၅၁ခုႏွစ္၊ ဇြန္ ၁၉ ရက္ မွစတင္၍ ရ န္ကု န္တကၠသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ ဌာန၌ ပါေမာကၡအ ျဖစ္ စတင္တာဝန္ထမ္း ေဆာင္ခဲ့ ပါတယ္။

၁၉၅၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ သုေတသနအသင္း (Burma Research Society-BRS) တြ င္ ထဲထဲဝင္ဝင္ ပါဝင္လႈပ္႐ြား ခဲ့သလိုကိုယ္ပိုင္သု ေတသန လုပ္ငန္း မ်ားကိုလည္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္ ဒါ့ျပင္ ႏိုင္ငံသမိုင္း ေကာ္မရွင္ (Historical Commission) မွာလဲ တက္တက္ ႂကြႂကြ ပါဝင္၊

ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ပါတယ္။ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ အႏု ပညာအသင္း၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေျခလ်င္ႏွင့္ေတာင္ တက္အသင္းတို႔ကို စတင္တည္ ေထာင္ခဲ့ရာမွာလည္း တစ္ဦးအပါအဝင္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၇၃-၁၉၇၄ ပညာသင္ႏွစ္ ရန္ကုန္ပညာေရး၊

တကၠသိုလ္ ကတကၠသိုလ္ စာေပး စာယူသင္တန္းမ်ား (ပညာေရးဘြဲ႕) စတင္ဖြင့္ လွစ္ခဲ့ရာတြင္လည္ ေကာင္း ၁၉၇၅-၁၉၇၆ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း ဝိဇၨာ/ သိပၸံ၊ ေဘာဂ ေဗဒႏွင့္ ဥေပဒ ပညာရပ္ မ်ားပါ ထ ည့္ သြင္းပို႔ခ် ခဲ့ရာတြင္ ဝိဇၨာဌာန မႉျဖစ္ တာဝန္ယူ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ ပါသည္။

၅ ။ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ပထဝီဝင္ ပါေမာကၡ တာဝန္မွ သက္ျပည့္ အၿငိမ္း စားယူခဲ့ၿပီး ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ အမွတ္(၁၀)၊ ကုန္းျမင့္ ရိပ္သာလမ္း၊ ၇ မိုင္ ေနအိမ္၌ ကြယ္လြန္ပါတယ္။ ဆရာ

မႀကီး ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္က ” ပထဝီသင္ ၾကားျခင္းရဲ႕ အဓိက ရည္႐ြယ္ခ်က္က လူငယ္လူ႐ြယ္ေတြကို ကိုယ္တိုင္ ေလ့လာ စူးစမ္းတတ္တဲ့ အေလ့အထ ရ႐ြိဖို႔ ပ်ိဳးေထာင္ေပးတာ ျဖစ္တယ္” လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္ ။

Credit ငြိမ်းနိုင်

Unicode

မြန်မာ အမျိုးသမီးများထဲမှ နိုင်ငံရပ်ခြား ပါရဂူဘွဲ့ကို ပထမဆုံး ဆွတ်ခူးခဲ့ပြီး မြန်မာပြည် မြေပုံကို ကြီးကြပ် ရေးဆွဲတည်းဖြတ်ခဲ့သူ ဒေါက်တာ ဒေါ်သင်းကြည်မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ ရေးဆွဲရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သော ပ ထဝီဝင် ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ဒေါ်သင်းကြည် ( မြန်မာ အမျိုးသမီးများထဲမှ နိုင်ငံရပ်ခြား ပါရဂူဘွဲ့ကို ပထမဦးဆုံး ဆွတ်ခူးခဲ့သူ)

၁။ ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ဒေါ်သင်းကြည်ကို မြန် မာ အမျိုးသမီး များထဲမှာ ပထမဆုံး နိုင်ငံခြားက ပါရဂူဘွဲ့ ယူလာတဲ့သူ အဖြစ် အသိများ ပါတယ်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ် အမေရိကန်နိုင်ငံ ကလပ်တက္ကသိုလ်မှာ ပထဝီဘာ သာနဲ့ ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်မဖြစ်ခင်ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်က အင်္ဂလိပ် အမျိုးသမီးတွေလန်ဒန်မှာ ပါရဂူဘွဲ့ သွားယူကြတာ တွေရှိပေမယ့် မြန်မာ အမျိုးသမီးတွေ ထဲကတော့ ဒေါ်သင်းကြ ည်က ပထမဆုံးပါ။

၂။ နောက် ဒေါက်တာ ဒေါ်သင်းကြည် ဟာ ဒီက နေ့ ကမ္ဘာက လက်ခံ သုံးစွဲနေတဲ့ မြန်မာပြည်မြေ ပုံကို နယ်သာလန် နိုင်ငံ အမ္စတာ ဒမ္ကဂျမ်ဘာတန်ပထဝီ မြေပုံဆွဲဌာနနဲ့ အတူ ကြီးကြပ်ရေး ဆွဲ တည်းဖြတ်ခဲ့သူပါ။

၃။ ဆရာမကြီး ဒေါက်တာ ဒေါ်သင်းကြည်ကို ၁၉၁၇ခုနှစ်၊ ဇြန္လ ၁ ရက်၊ သောကြာနေ့တွင် တောင်ငူမြို့၌ အဖဦးကြို့၊အမိ ဒေါ်မြတို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း သုံးဦး ရှိပါတယ်။

၄။ ဒေါက်တာ ဒေါ်သင်းကြည်ဟာ ရေတာရှည်မြို့၊ ဗမာတိုင်း ရင်းသား ဘာသာ ကျောင်းတွင် စတင် ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး ဖခင်ပြောင်းရွှေ့ တာဝန်ထမ်းဆောင် ရသော မကွေးမြို့၊ တိုင်းရင်းမြန်မာ မြူနီစီပယ် ကျောင်းတွင် ရှစ်တန်းအထိ ပညာသ င်ယူ ခဲ့ပါတယ်။၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ဆရာဖြစ်သင် ကောလိပ် ကျောင်း (Teacher Training College -TTC) တွင် နဝမတန်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင် တန်းအောင်တဲ့ထိ ကျောင်းအိပ် ကျောင်းစားဖြင့် နေထိုင် ပညာ ဆည်းပူး ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၃၄ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်၊

ဝင်တန်း (ဟိုက်စကူး ဖိုင်နယ်) (High School Final – HSF)) ကို ဘာသာစုံ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အော င်မြင်ခဲ့ကာ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး ကျောင်းသူများထဲတွင် ပထမ ရရွိခဲ့သူပါ။ ၁၉၃၄-၁၉၃၅ ပညာ သင်နှစ်၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သို့ စတင် တက်ရောက်ရာ (S)တန်း (Special Class)တွင် သင်ယူခဲ့ရပါသည်။ ၁၉၃၈ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဂုဏ် ထူးတန်း (B.A. (Hons.)) ကိုအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန် တက် ကသိုလ်၊ ပထဝီဝင်ဌာနတွင် အချိန်ပြည့် နည်း ပြဆရာမ အဖြစ် နိုင်ငံတာဝန်ကို စတင် ထမ်းရွက်ခဲ့၊

ပါတယ်။ ၁၉၃၉-၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ဆရာဖြစ်သင် ကောလိပ်(TTC)မွ B.Ed. (ပညာရေးဘွဲ့) သင်တန်းကို တက် ရောက် အောင်မြင်ခဲ့ပါတယ်။ဂျပန်ခေတ်အတွင်း ၁၉၄၂ ခုနှစ်ဝန်းကျင် အရှေ့အာရှလူငယ် အစည်းအရုံးက ဖွင့်လှစ် သောလက်ရွေးစင် ကျောင်းတွင် သင်ရိုးညွှန်း တမ်းဆိုင်ရာ နှင့်သင်ကြားမှု ဆိုင်ရာများကို ဆောင် ရွ က်ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဆရာကြီးဦးဖေမောင်တင် ကျောင်းအုပ် ကြီးအဖြစ် တာဝန်ယူသော ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၌ ပထဝီဝင်ဌာန လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် လည်းကောင်း၊

၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ အရေးပေါ်ကာလ၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ပထ ဝီဝင် ဌာနကို လက်ထောက် ကထိက အဆင့်ဖြင့် ဦးဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ လတွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံ (USA)မက်ဆာချူးဆက် ပြည်နယ်၊ ကလပ် တက္ကသိုလ် (Clark University) တွင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရယူရန် ထွက် ခွာခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ဝက် ရမှတ်များ ထူးချွန်ကောင်းမွန် တဲ့အတွက် ပါရဂူဘွဲ့ သင်တန်းတက်ရန် ကလပ် တက္ကသိုလ်က ခွင့်ပြု ခဲ့ပါတယ်။

၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့ပြီး စက်တင် ဘာလတွင် မြန်မာပြည်ကို သင်္ဘောနဲ့ ပြန်လာခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံ ရပ်ခြား ပါရဂူဘွဲ့ကို မြန်မာ အမျိုး သမီးများ ထဲမှ ပထမဆုံး ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ပထဝီဝင် ဌာန၌ ကထိ က / ဌာနမှူးအဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်း ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၅၁ခုနှစ်၊ ဇွန် ၁၉ ရက် မှစတင်၍ ရ န်ကု န်တက္ကသိုလ်၊ ပထဝီဝင် ဌာန၌ ပါမောက္ခအ ဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်း ဆောင်ခဲ့ ပါတယ်။

၁၉၅၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်း (Burma Research Society-BRS) တွ င် ထဲထဲဝင်ဝင် ပါဝင်လှုပ်ရွား ခဲ့သလိုကိုယ်ပိုင်သု တေသန လုပ်ငန်း များကိုလည်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ် ဒါ့ပြင် နိုင်ငံသမိုင်း ကော်မရှင် (Historical Commission) မှာလဲ တက်တက် ကြွကြွ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။

ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် အနု ပညာအသင်း၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ခြေလျင်နှင့်တောင် တက်အသင်းတို့ကို စတင်တည် ထောင်ခဲ့ရာမှာလည်း တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၇၃-၁၉၇၄ ပညာသင်နှစ် ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ် ကတက္ကသိုလ် စာပေး စာယူသင်တန်းများ (ပညာရေးဘွဲ့) စတင်ဖွင့် လှစ်ခဲ့ရာတွင်လည် ကောင်း ၁၉၇၅-၁၉၇၆ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း ဝိဇ္ဇာ/ သိပ္ပံ၊ ဘောဂ ဗေဒနှင့် ဥပေဒ ပညာရပ် များပါ ထ ည့် သွင်းပို့ချ ခဲ့ရာတွင် ဝိဇ္ဇာဌာန မှူဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့ ပါသည်။

၅ ။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ပထဝီဝင် ပါမောက္ခ တာဝန်မှ သက်ပြည့် အငြိမ်း စားယူခဲ့ပြီး ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အမှတ်(၁၀)၊ ကုန်းမြင့် ရိပ်သာလမ်း၊ ၇ မိုင် နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ပါတယ်။ ဆရာ

မကြီး ဒေါက်တာ ဒေါ်သင်းကြည်က ” ပထဝီသင် ကြားခြင်းရဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်က လူငယ်လူရွယ်တွေကို ကိုယ်တိုင် လေ့လာ စူးစမ်းတတ်တဲ့ အလေ့အထ ရရွိဖို့ ပျိုးထောင်ပေးတာ ဖြစ်တယ်” လို့ ပြောခဲ့ပါတယ် ။

Credit ငြိမ်းနိုင်